Cursus CWO I zeezeilen November 2006 Het verslag van een stalen zeiljachtje wat onderhanden wordt genomen door een Watersport Novice Eerst een opmerking vooraf: Zeilinstucteur Sander kan en mag op geen enkele manier in verband worden gebracht met de Zeezeilers van Marken. Cursus CWO I zeezeilen met de Zeezeilers van Marken. Na de vorige drie ervaringen ben ik vastbesloten om door te gaan met het zeezeilen. Ik had echter enorm de behoefte om echte gedegen kennis en ervaring op te doen. De wens om op open water te zeilen werd alleen maar sterker. Niet motorboot varen maar echt ZEILEN met hoofdletters. Via internet ben ik opzoek gegaan naar mogelijke professionele opleidingen. Het hoe en waarom weet ik niet maar de Zeezeilers van Marken sprak mij erg aan. Contact opgenomen en naar aanleiding van de ontvangen informatie heb ik mij meteen opgegeven voor een CWO I zeezeilcursus. De CWO I cursus is een Basiscursus die opleidt tot bemanningslid met de nadruk op de basis van vooral zeilvaardigheden, MOB, motor manoeuvreren, koersvaren op kompas met stuurwiel, grondbeginselen van de navigatie, getij berekeningen. Dit allemaal onder normale, niet extreme omstandigheden. Met andere woorden een uitgelezen cursus voor mij. Uiteraard kon de Zeezeilers van Marken mij niet garanderen dat ik alle vaardigheden op niveau CWO I in die paar dagen onder de knie krijg gezien mijn zeer laag ervaringsniveau. Afgesproken dat de instructeur op mijn capaciteiten in zal spelen zoals bij elke leerling gebruikelijk is en gewoon eens zien hoever ik kwam met als hoofddoel gewoon genieten! Dag 1 Vrijdag 17 november 2006. ‘s Avonds om half 9 gemeld op het kantoor van de Zeezeilers aan de Zuiderhaven 57 te Harlingen. Geleidelijk druppelde de overige deelnemers ook binnen evenals de instructrice Charlotte. Eerst een zeilpak uitgezocht en gepast. Ons gezelschap bestond uit vier cursisten, Wouter, Tinus, Martien en ikzelf, uiteraard ook onze instructrice Charlotte. De vijfde en laatste deelnemer, Bart, zou zich later op de avond melden. Met z’n allen richting boot. Deze lag aan de Zuiderhaven, vlak bij het kantoor. Mijn eerste reactie was wauw, wat een boot. De boot, een Centurion 41S van de Franse werf Wauquiez, heeft een lengte van 13,1 meter, een breedte van 4,40 meter met een diepgang van 1,95 meter. De kruiphoogte is ook een indrukwekkende 20 meter. De waterverplaatsing is 9.900 kg en deze boot is Jan van Gent gedoopt. Na een eerste onderlinge korte kennismaking en na uitwisseling van onze zeilervaringen hebben we onze privé spullen ingeruimd. Daarna hebben we het interieur van de boot aan een uitgebreide inspectie onderworpen, inclusief de veiligheidsuitrusting, de aanwezige en verplichte papieren en documenten. De boordkas is volgestort en een boodschappenlijstje voor de volgende dag gemaakt. Globaal doorgenomen wat de bedoeling en de opzet was en uiteraard welke verschillende instructie onderwerpen mogelijk waren. Tevens is uitgebreid aan de orde gekomen wat je als cursist van deze cursus mag verwachten. Ondertussen had Bart zich ook gemeld. Na het verdelen van de slaapplaatsen is een ieder zijn slaapzak ingedoken. Dag 2 Zaterdag 18 november 2006. ‘s Morgen om 07:00 uur liepen onze wekkers af. Niet kunnen ontbijten, ons ontbijt lag nog in de supermarkt op ons te wachten. Na het opruimen van alle slaapattributen stonden we met z’n vijven in de supermarkt. Na het verzamelen van alle boodschappen hebben wij deze in de auto van Bart geladen en enkele honderden meters verder weer uitgeladen om daarna de boodschappen in de boot op te bergen. Vlug ontbeten. Nu was het tijd om de boot buitenom gezamenlijk aan een uitgebreide inspectie te onderwerpen. Tussen 12:00 en 13:00 uur draait de Harlingersluis niet en om 14:00 was de intocht van Sinterklaas. Uiteraard wilden we voor 12:00 de sluis door zijn anders was de vertraging niet te overzien. Dit alles lukte en net na 12-en draaiden we de Waddenzee al op. Op de motor met laagwater richting Kornwerderzand om bij de Lorentzsluizen het IJsselmeer op te gaan. Er stond een vrij krachtige tot krachtige wind (5 á 6 bft.) Na het passeren van de sluizen hebben we de kleine fok en het grootzeil met 1 rif gehesen. Voor mij was dit alles nieuw, geen rolfok, geen uit te rollen grootzeil, maar ‘echt’ de zeilen hijsen. Onderweg naar Hindelopen hebben we verschillende zeilmanoeuvres kunnen beoefenen. Aangekomen bij Hindelopen was het nog niet volledig donker. Daardoor was er nog mooi even tijd om enkele manoeuvres op de motor te beoefenen. Na het aanleggen werd er gekookt. Gezamenlijk een prima maaltijd genoten. Na de afwas was er tijd voor theorie, veel theorie. Goede gelegenheid om de dag af te sluiten met een rood wijntje. Het was enorm wat ik die eerste dag heb geleerd. Het was erg intensief, plezierig intensief, een super mooie dag gehad. De toiletgelegenheid was gesloten i.v.m. het seizoen. We waren selfsuporting. Dag 3 Zondag 19 november 2006. Inmiddels al bijna standaard geworden, de wekker liep weer af om 07:00 uur. Goed geslapen. Na het gezamelijk ontbijt de boot klaar gemaakt voor vertrek. Het plan was om over het IJsselmeer, met een hele grote omweg, naar Stavoren te zeilen. ‘t Waaide stevig. Deze komende tocht zou ik weer enorm veel leren. Deze manier van zeilen was zo totaal anders. Het grootzeil hijsen, een rif leggen. De fok ook totaal anders. Naar voren toe met het zeil, aanhaken en hijsen maar. Regelmatig, puur voor de oefening (en de fun) veel en vaak zeil gewisseld, iedereen heeft een paar keer de kans gehad om zich uit te leven. Hetzelfde betreffende de eigenlijke zeiloefeningen. Iedereen heeft de oefeningen een paar keer kunnen uitvoeren in een andere functie. Hard werken maar prachtig om zo zeil te zetten. Wel wat anders om het zeil een stukje in of af te rollen. Er zijn verschillende basis zeilmanoeuvres uitgevoerd zoals, om maar een paar voorbeelden te noemen , voor de wind, aan de wind, scherp tot zo scherp mogelijk aan de wind echt de grens opzoeken, overstag gaan enz. Daarna een paar meer geavanceerde oefeningen gedaan zoals een storm rondje draaien, bullentalie en gijpen. De  weersomstandigheden waren fantastisch om zo te leren zeilen, de wind was nog steeds krachtig tot vrij krachtig, 5 á 6 bft. met af en toe een bui. Genoten heb ik. Ook het navigeren kwam uitgebreid aan de orde. Na in Stavoren te hebben aangelegd hebben we warm gegeten. In Stavoren waren de sanitaire faciliteiten wel geopend in tegenstelling tot Hindelopen. Hier is dan ook dankbaar gebruik van gemaakt. ‘s Avonds, na nog wat theorie te hebben doorgenomen, waren we allemaal dusdanig verzadigd dat iedereen om een 22:00 uur lag te slapen. Die nacht is er een stevige storm over Nederland heen getrokken. Dag 4 Maandag 20 november 2006. De gehele dag verwaaid gelegen. Dit was een dagje met alleen theorie. Was dit erg? Nee, eigenlijk niet. Een hele tijd eens goed door de theorie kunnen wandelen is ook wel nuttig en vreemd genoeg, daar wordt vaak niet de tijd voor genomen. Er was nu ook gelegenheid om vragen te stellen die na een tijdje van bezinking van de behandelde stof bij je opkomen. Dag 5 Dinsdag 21 november 2006. Na het ontbijt de boot klaargemaakt voor vertrek. Ik was erg benieuwd naar wat deze dag zou brengen. Met windkracht 7 het IJsselmeer over om naar Den Oever te varen. Onderweg stonden er weer verschillende oefeningen op het programma. Ik kan niet anders uitroepen als SUPER mooi was dit. Ik heb genoten. En met een goed zeiljacht (en crew) is het geen enkel probleem om met windkracht 7 het IJsselmeer op te gaan. Wat hoor je soms andere verhalen. Vrijwel de gehele dag kunnen zeilen. Bij Den Oever, de Lorentzsluizen door om aan de Wadden kant in de vissershaven diesel in te nemen. Hier zijn we ook met z’n allen een hapje wezen eten in een visrestaurant. Na verloop van tijd hebben we de visserhaven verlaten om in de jachthaven de nacht door te brengen. Ik was dankbaar dat ik (wij) de faciliteiten in Stavoren voor de volle 100% hebben gebruikt. In Den Oever was alles ook i.v.m. het seizoen hermetisch gesloten. Nog even wat aanvullende boodschappen kunnen doen en na het eten was het weer een avondje van gezellig theorie doornemen. Dag 6 Woensdag 22 november 2006. Na het ontbijt de boot klaargemaakt voor vertrek richting Den Helder. Wij hebben alles in een heel rustig tempo kunnen doen omdat er een paar forse onweersbuien over ons heen trokken. In het begin van de middag begon het eindelijk een beetje op te klaren. Zodra het weer dusdanig verbeterd was zijn we meteen vertrokken, ondanks het minder gunstige tijdstip betreffende het getij. We hadden nu een soort van roulatiesysteem ingesteld. Elk half uur werd er gewisseld van functie. Ik begon met Dek 2 => Dek 1 => Assistent navigator => Navigator => Stuurman. Daarna begon het weer van voor af aan bij Dek 2. Door het lage tij moest er een heel eind over het Wad worden omgevaren i.v.m. geul gebondenheid. Om bij Den Helder uit te komen voeren we tot vlak onder Texel. Met nog steeds windkracht 5 á 6 het Wad over langs de zandbanken met zeehonden. Schitterend, dit was zeilen, dit was genieten. Om Den Helder binnen te komen moet je je melden via de marifoon en van geleidelichten gebruik maken. Tijdens een cursus zeilen gun je ieder het zijne en een ieder moet evenredig aan zijn trekken komen. Maar toch, onvermijdelijk voor iedere cursist, sta je een beetje afgunstig te kijken als iemand anders dan jij zelf de boot naar binnen mag sturen. Den Helder, als marine haven, is niet de haven om motor manoeuvres te beoefenen. Daarom meteen een plekje gezocht om af te meren. Den Helder was goed voorzien van sanitaire faciliteiten, extra voordeel, het was nog open ook. Tevens heeft elke cursist een evaluatie gesprek gehad met Charlotte. Nog even wat theorie doorgenomen om daarna met z’n allen naar de kust te lopen. ‘t Was een behoorlijke donkere nacht, winderig, koud maar redelijk helder. Hier hebben we alle zichtbare navigatielichten besproken en tevens welke conclusies je uit de verschillende lichtcombinaties kunt trekken. Een o zo leerzame, koude avond. Dag 7 Donderdag 23 november 2006. ‘s Morgens na een prima nacht geslapen te hebben meteen even gaan douchen. ‘t Kon nu nog. Na het gezamenlijk ontbijt de boot vaarklaar gemaakt. Na het uitluisteren van het weerbericht was het tijd voor beraad. De weersverwachting zag er niet goed uit. Door een front passage zou er in de loop van de ochtend een stevige storm over Nederland trekken, gepaard gaande met onweersbuien. Later op de dag zwakt de wind af tot een windkracht 7. Na de passage van het front zijn we meteen vertrokken. Super.....schitterend....fantastisch....Met het verlaten van de beschutte haven duik je meteen een hele  ruige onrustige zee in. Uiteraard konden we niet de “standaard” zeiloefeningen beoefenen. Wel man over boord. Gaaf, onder Texel met windkracht 7 de joon  overboord en deze weer in record tijd zien op te vissen. Een ieder van ons heeft dit enkele keren kunnen beoefenen. Perfecte ervaring en een eye-opener. Ook zeilwisseling zoals de fok was een totaal andere ervaring. Tijdens de wissel krijg je behoorlijke hoeveelheden water over je heen tijdens het gepriegel om het zeil aan te haken. De meest simpele werkzaamheden aan boord, zoals koffie zetten, krijgt al een hele andere dimensie. Ik vond dit een geweldige ervaring. Geen enkele menselijke activiteiten te zien op het Wad anders dan een marine helikopter tijdens een oefening. Volgens mij waren wij even een object waar zij naast konden hooveren tijdens tijdens stormachtige weersomstandigheden. Even iets heel anders, de avond ervoor maakte een helikopter met 17 inzittenden, waarvan 13 werknemers van de NAM, door een motorstoring in de Noordzee een gecontroleerde crashlanding. Alle inzittenden zijn er goed vanaf gekomen. De volgende dag is de helikopter aangespoeld op het strand van Texel om later op de dag op een ponton naar het vaste land te worden getransporteerd. Maar dat terzijde. Uiteraard speelde de navigatie tijdens deze tocht ook een grote rol en werd dan ook uitgebreid beoefent. In principe werd hetzelfde roulatiesysteem gehanteerd als de dagen ervoor, maar er werd iets soepeler omgegaan met de halfuur wissel. Vooral tijdens de man over boord oefeningen werd dit losgelaten om reden dat een ieder de volledige oefening kon uitvoeren. Tijdens deze oefening had de navigator het ook niet makkelijk. Steevaste vraag nadat drenkeling Joon weer op het droge was gebracht .....en waar zitten we? Geweldige dag gehad die veel te snel voorbij ging. Heel veel geleerd met enorm veel plezier en lol onderling. Dit was genieten opti forma. Besloten werd om de nacht op Texel door te brengen. Nu had ik wel het geluk om stuurman te mogen zijn met het binnenvaren van Oude Schild. Er stond een behoorlijke stroming en een westenwind, een stevige westenwind. Gaaf om zo op geleidelichten die het niet deden binnen te varen. De opstuurhoek was groot door de optelsom van stroming en wind. Door de relatief hoge golven werd je ook nog weggezet en was het inschatten voor mij nog meer een uitdaging. Schitterend! En dan vaar je de haven in en moet je wel heel snel je opstuurhoek wijzigen omdat je van het ene op het andere moment de stroming kwijt bent. Prachtig. Door de stevige wind was het aanleggen ook weer een hele andere uitdaging op zich voor mij. Een voldaan gevoel als alles vastgeknoopt ligt zonder schade en overvloedige woordenstromen. Prima zo. ‘s Avonds zijn  we uit eten gegaan. Onderweg naar het restaurant werd duidelijk waardoor de geleidelichten niet zichtbaar waren. Deze lichten werden geblokkeerd door de mast van een afgemeerde platbodem. Niet slim van ze maar ‘t was wel mooi voor mij. Heerlijk gegeten, gestoofde kabeljauw in een mosterdsaus. Als afsluiting van deze laatste avond werd er geen theorie meer gegeven. Dag 8 Vrijdag 24 november 2006. De laatste dag alweer. Afspraak was om de rond 13:00 uur voor onderhoud af te meren bij de werf in Stavoren. Gezien de af te leggen afstand waren we om 6 uur al druk in touw. ‘t Waaide weer lekker stevig vanuit het zuiden. Schitterend, in donker vertrokken. Oriëntatie en navigatie was alleen mogelijk met behulp van de verlichte navigatie boeien en een sterke schijnwerper. Weer een hele ervaring rijker. Met het opkomen van de zon zwakte de wind ook een ietsje af naar een windkracht 6 á 7 bft. Dit was zeilen op z’n puurst. Een machtig mooi moment. Mede doordat er geen tijd was om oefeningen te beoefenen was dit een sublieme aan één gesloten schitterende zeiltocht. Ondertussen wel weer veel opgestoken betreffende het vak kustnavigatie. Geleidelijk nam de wind verder af tot een 5 á 6 bft. vanuit het zuiden. Bij Kornwerderzand even een klein kort oponthoud omdat we op een beroepsvaarder moesten wachten. Na de sluispassage het IJsselmeer weer op. Wat leek dat een eeuwigheid alweer dat wij het IJsselmeer verlieten. Veel gebeurt en beleeft in die paar dagen. Gezien de tijdsdruk en de windrichting besloten we om verder op de motor de tocht voort te zetten. Al vrij snel kregen we een indicatie dat de impellor het had begeven. Uiteraard moest deze vervangen worden indien we de tocht op de motor wilden voortzetten. Zeilen weer gehesen. Egoïsme heet dat geloof ik, maar ik vond dit prima. Weer zeilen! Veel beter zo. Na een klein uurtje was de impellor op instructieve manier verwisseld. Hiervan heb ik weinig meegekregen omdat ik op dat moment in de functie van stuurman mijn taak wel moest uitvoeren. Schitterend, vrijwel de gehele crew met de neus in het motorcompartiment en ik stond heerlijk achter het stuurwiel met volle teugen te genieten. Na wissel liep de motor nog niet echt 100%. Besloten om verder te zeilen en de motor te sparen. Was altijd nog mogelijk om eventueel deze als back-up in de haven te gebruiken. Rond 15:00 uur naderden wij Stavoren. Het laatste stukje nog even probleemloos op de motor moeten afleggen. Boot leeggeruimd, schoongemaakt en alle persoonlijke spullen verzameld. Resumerend: Een geweldige ervaring rijker. Enorm veel geleerd op een uiterst professionele manier en met heel veel passie instructie mogen ontvangen. Fijne bemanning en een geweldige instructrice. Nu nog deze ervaring vast zien te houden en een zekere routine proberen op te bouwen. Hoe????? Geen idee. Tijd brengt raad.